‘Tijdsmeting’

Zoveel verschillende klokken met Arabische of  Romeinse cijfers, streepjes, puntjes of blokjes of ander zins maar allemaal hebben ze één ding gemeen ze willen je laten zien hoe laat het is.

Hoe is tijdsmeting ontstaan? de grondslag van de tijdsmeting is te herleiden aan de aardrotatie.

Men heeft ooit de zon als oriënteringspunt buiten de aarde gekozen om met behulp van een zonnewijzer te kunnen vaststellen wanneer een dag begon en weer voorbij was.

Doordat de aarde ook rond de zon draait duurt het iets langer voordat de zon de zonnewijzer opnieuw passeert,  ten opzichte van de verder weg staande sterren kan men de werkelijke omwentelingstijd meten. Dit noemt men de sterrendag en die duurt 23 uur, 56 minuten en 4,09 seconden tegenover de zonnedag  van 24 uur oftewel een etmaal.

De zonnetijd werd ook wel ware tijd genoemd.

Maar ook dat was niet de juiste tijd en wel omdat de omloopbaan van de aarde om de zon elliptisch is zodat de tweede wet van Kepler opgaat. Hierdoor werd de middelbare tijd geïntroduceerd het verschil tussen deze tijd en de ware tijd noemt men de tijdsvereffening.

oude klok

De klokken werden gelijkgezet op de lokale middelbare tijd.

De dag werden ingedeeld in 12 gelijke delen maar door de seizoenen veranderde de lengte van deze delen bijna per dag.

Het eerste mechanische uurwerk werd begin 14e eeuw ontwikkeld in een Benedictijnen klooster in Saint Alban door Richard Wollingford.

Tegen het eind van deze eeuw was er bijna in elke stad wel een klok en gingen de mensen leven naar en met de tijd, de verdeling van de dag in 12 gelijke vlakken was nu altijd en overal hetzelfde en men kon nu ook in het donkerde tijd lezen.

wereldklok Triple

Aangezien Engeland koploper was in de ontwikkeling van de tijdswaarneming hebben zij de standaardtijd, de middelbare zonnetijd van een centrale meridiaan, vastgesteld op de plaats van het observatorium van Greenwich, Greenwich ligt op de 0 meridiaan.

Met de komst van de intensievere scheepvaart, spoorwegen en ook de posterijen met een  daarbij behorende ingewikkeld net van postkoetsen werd de tijd een steeds belangrijker deel van het intermenselijke verkeer.

Om overal in Engeland dezelfde tijd te hebben kan men in eerste instantie de tijd ophalen in Greenwich, de Big Ben was hoorbaar tot 10km buiten London.

Door de komst van de telegraaflijn in 1846 was dat probleem opgelost er werd bv een verbinding gelegd tussen het hoofduurwerk in Edinburgh en het nevenwerk in Glasgow waardoor beide steden exact dezelfde tijd hadden.

Daarna kwam er een heel net van telegraaflijnen en had men overal in Engeland dezelfde tijd, ook de rest van Europa volgde en in 1856 beschikte men ook in Nederland over zo een netwerk.

In 1884 werd tijdens de Prime Meridian Conference in Washington besloten dat Greenwich het  ruimtelijke en temporale middelpunt van de wereld zou worden, Greenwwich Mean Time (GMT).

Om zo dicht mogelijk bij de lokale middentijd te blijven werden er 24 tijdzones ingevoerd die allemaal GMT als uitgangspunt hebben naar het westen en vroeger en naar het oosten een uur later.

Tot 1940 gold in Nederland de middelbare tijd van Amsterdam die eigenlijk maar 19 minuten voorliep op GMT.

In 1928 werd de Universal Time (UT)  in 1958 gevolgd door de internationale atoomtijd (TAI) aangezien de UT en de TAI niet gelijklopen werd de gecoördineerde wereldtijd UTC ingevoerd.

Jack Weisselberger, TimelessTimeDesign

wereldklok Timezone